Rola mamy dziecka z fenyloketonurią – jak docenić siłę i zadbać o siebie?

  • Data publikacji: 06.05.2026
  • 5 min.
mgr Estera Kołakowska

mgr Estera Kołakowska

Bycie mamą to niezwykle odpowiedzialna praca trwająca 24/7. Dla mamy dziecka chorego na fenyloketonurię – wrodzoną chorobę metaboliczną, która nieleczona prowadzi do uszkodzenia ośrodkowego układu nerwowego – to dodatkowe, codzienne wyzwania, które pojawiają się od momentu diagnozy. Dzień Matki to idealna okazja, by w pełni docenić ten codzienny, często niewidoczny wysiłek.

Jakie wyzwania na co dzień podejmuje mama dziecka z PKU?

Mama dziecka z PKU niesie razem z nim ten ciężar każdego dnia. To dzięki jej codziennym staraniom możliwe jest utrzymanie przez dziecko restrykcyjnej diety, która ma kluczowe znaczenie dla jego zdrowia. Za tym wszystkim stoi ogromne zaangażowanie, czujność, cierpliwość i wytrwałość, które często pozostają niewidoczne dla otoczenia.

Codzienność mamy dziecka z PKU obejmuje m.in.:

  • konieczność szybkiego zdobycia szerokiej wiedzy o rzadkiej chorobie;
  • codzienne planowanie posiłków;
  • obliczanie zawartości fenyloalaniny w każdym produkcie spożywanym przez dziecko;
  • przypominanie o wypiciu preparatu białkozastępczego;
  • regularne pobierania krwi na bibułę;
  • cykliczne wizyty u specjalistów;
  • ciągłe monitorowanie stężeń Phe we krwi;
  • stała czujność, strach o zdrowie i rozwój dziecka oraz wspieranie go w trudnych momentach radzenia sobie z chorobą.

Przeczytaj również: Poczucie winy mamy dziecka z PKU – jak przestać być swoim najsurowszym sędzią?

Dlaczego docenienie własnego wysiłku jest ważne dla odporności psychicznej?

Bardzo ważne jest, by każda mama zauważyła i doceniła siebie za wysiłek, jaki wkłada w to, by jej pociecha dobrze się rozwijała. Docenianie samej siebie sprzyja odporności psychicznej i pomaga radzić sobie ze stresującymi wydarzeniami. Niezwykle istotne jest zachowanie równowagi pomiędzy troską o swoje dziecko a troską o siebie.

Ciągłe skupienie wyłącznie na potrzebach dziecka może wiązać się z chronicznym stresem. Z czasem mogą pojawić się problemy ze snem, koncentracją, rozdrażnienie czy nawet obniżony nastrój. Dbanie o własny dobrostan nie jest egoizmem a koniecznością.

Kiedy samej traci się siłę, ciężko odnaleźć jej dodatkowe pokłady do pomocy innym. Troska o swój komfort i regenerację nie może być luksusem ani praktyką od święta. Jest ona warunkiem utrzymania zasobów psychicznych i fizycznych, które są niezbędne w wieloletniej opiece nad dzieckiem PKU. Odzyskanie siły i spokoju będzie potrzebne do dalszego działania.

Jakie nawyki pomagają mamie odzyskać siły i równowagę?

Utrzymanie sił i równowagi przez mamę dziecka z PKU jest możliwe dzięki systematycznemu wdrażaniu praktyk, które pozwalają na odbudowę zasobów psychofizycznych i zapobiegają wypaleniu. Warto wprowadzać drobne, regularne nawyki, które mogą pomóc odzyskać siły, jak:

  • czas dla siebie – znalezienie chwili dla siebie każdego dnia, kiedy możemy poczytać książkę, pójść na spacer lub pobyć w ciszy jest kluczowe dla regeneracji;
  • sprawianie sobie małych przyjemności – drobne rytuały, takie jak poranna kawa, uczą dostrzegać piękno w drobiazgach i poprawiają humor;
  • spotkania z ludźmi – niezależnie czy jest to wyjście z przyjaciółką, czy uczestniczenie w grupie wsparcia dla rodziców dzieci PKU – dają wsparcie emocjonalne, poczucie przynależności oraz redukują samotność;
  • rozwijanie swoich zainteresowań – hobby pomaga oderwać się na chwilę od roli opiekunki, zwiększa kreatywność, poprawia nastrój oraz buduje poczucie spełnienia;
  • dzielenie się odpowiedzialnością z partnerem lub innymi bliskimi osobami pozwala na zmniejszenie zmęczenia i frustracji. Dzięki podziałowi obowiązków można lepiej zorganizować czas i poprawić efektywność opieki nad dzieckiem;
  • codziennie zapisywanie trzech rzeczy, za które siebie doceniam lub co zrobiłam, pomimo trudności;
  • praktykowanie wdzięczności, dzięki czemu można „przestawić” mózg na bardziej pozytywny odbiór świata, a to z kolei zwiększa subiektywne poczucie szczęścia oraz optymizm.

Sprawdź również: Wdzięczność jako siła w życiu z PKU

Jak dbać o odporność psychiczną w opiece nad dzieckiem z PKU?

Dziecko nie potrzebuje mamy idealnej – gorsze dni są całkowicie naturalne i zdarzają się każdemu. Zaakceptowanie własnego zmęczenia czy frustracji, zamiast ich ukrywania lub ignorowania, oraz traktowanie siebie z życzliwością, bez nadmiernej samokrytyki, z dostrzeżeniem własnego wysiłku i osiągnięć, to klucz do wewnętrznej zgody na niezbędny odpoczynek. Nawet najbardziej kochająca i oddana mama ma prawo czuć się zmęczona i musi regularnie „doładowywać” baterie.

Opieka nad dzieckiem z fenyloketonurią wymaga nieustannej gotowości, uwagi i mnóstwa energii. Mama ma w sobie ogromną siłę, choć czasami sama jej nie dostrzega. Docenianie własnego zaangażowania, odpowiedzialności i umiejętności organizacyjnych oraz troska o swoje potrzeby są kluczowe dla utrzymania dobrostanu. Zbliżający się Dzień Matki to świetna okazja, by zatrzymać się na chwilę, docenić swoje starania i zapytać: czy troszczę się również o siebie?

 

 

Artykuł był pomocny?
Podziel się nim z innymi!

BądźMY w kontakcie!

jeśli masz pytania lub wątpliwości - napisz do nas.